Psikolog Henry Murray’ın Kişiliğin Gelişimi Kuramı!

Freud psikanalizinde oral, anal, fallik, gizil gibi çocuğun gelişim dönemleri vardı. Murray’ın da teorisinde de kişiliğin gelişimine dair dönemler var. İşte o dönemler:

Henry Murray’ın Kişiliğin Gelişimine Dair Dönemler Kuramı!

1. Aşama: Klostral Aşama

Daha çok kişinin en rahat en huzurlu olduğu yer neresidir ana rahmidir. Hep böyle güvenli huzurlu, sorunsuz bir yer yaşamak arzusu, isteği vardır. Mesela bazı insanlar sabah yataktan kalkmak istemezler. Saat 12’ye kadar yatarlar. Çünkü bu insanlar daha çok hep böyle güvenilir yeri tercih ederler ve hep böyle başkalarına bağımlıdırlar.

2. Aşama: Oral Aşama!

Bu aşamada çocuk daha çok ağız aktiviteleri ile söz konusu olur. Daha çok emmek, öpmek, yeme, içme böyle hep böyle herkes beni sevsin, herkes beni korusun, bana ilgi göstersin. O özellikler hakimdir.

3. Aşama: Anal Aşama!

Bu aşamada çocuk daha çok attığıyla ilgilidir. Toprak, çamur vb. şeylerle oynamayı çok sever.

4. Aşama: Üretral Aşama!

Üretral aşama Murray’in kişilik sisteminin en özgü parçasıdır. Bu böyle daha çok bu dönemde oluşan bir kompleks var. Kişinin böyle aşırı hırslı olması, kendini göstermesi, kendini sevmesi bu dönemin çok öenmli bir özelliği. Bu üretral kompleks bazen kendisini ikaryus kompleks olarak ifade ediyor. İkaryus arkadaşlar eski İran mitolojisinde bir tanrıça, figür. İkaryus kendisini hep en yükseklerde görüyor. Tabi bunun mumdan yapılan kanatları var.

Diyor ki ben yükselmeliyim yükselmeliyim. Nereye kadar yükselmeliyim arkadaşlar? Ben güneş kadar yüce ve yüksek olmalıyım diyor. Yükseldikçe güneşe yaklaşıyor. Tabi güneş çok sıcak. Güneşe yaklaştıkça o bütün kanatları eriyor.

Ne oluyor? Düşüp kalıyor. Yani hep yüksek hayaller ama sonu hüsranla, başarısızlıkla bitiyor. O yükselme çok arzu ettiği şey aslında kendi sonunu hazırlayan bir şey. Belki onun güneşe doğru yükselmek değil. Olabildiğince topraktan daha doğrusu kendisini en gölge yere sokmalı ki erimesin. Alçakgönüllülüğü öğrenmesi gerekiyor. Aziza belki Aleyna Tilki gibi şöhret olsa, meşhur olsa belki Aziza çok mutsuz olacak. Bilemeyiz. Bu böyle yüksek sonu gelmeyen hayaller yerine hayal kırıklıklarına uğramamak için mütevazi olmak, alçakgönüllü olmak lazım.

5. Aşama: Genital Aşama!

Bu aşamada Murray’ın görüşüne göre kişi penisinin kesilebileceği korkusunu yaşayabilir. Böyle bir korku durumu söz konusu. Bu da tabi bu korkunun daha çok penis ile oynamaktan ve ebeveyninin onu cezalandırmasına duyulan korkudan kaynaklandığını söyler.

Sonuç Olarak Murray’ın Kişilik Kuramı!

Sonuç olarak Murray’in kişilik teorisine baktığımız zaman onun kişilik teorisinin birçok açıdan Freud’un teorisi ile benzer olduğunu görüyoruz. Ancak farklılıkları da var. Murray kesinlikle insan hayatında asıl amacı gerilimi ortadan kaldırmak değil, gerilimi azaltmak olduğunu bize söylüyor.

Kişiliğimizin ihtiyaçlarımız ve çevre tarafından belirlendiğini söylemesine rağmen her kişinin özgün olduğunu, özgün bir varlık olarak herkesin kendi kişiliğini özgürce geliştirebileceğine de vurgu yapıyor. Fizyolojik faktörler kadar fiziksel, sosyal ve kültürel, çevresel etkilere vurgu yapması da çok önemli.

 

Murray’ın Yaklaşımları!

Murray’ın insan doğasına dair yaklaşımlarının optimist olduğunu görüyoruz. Murray insanı sadece olumsuz özellikleri üzerinde değil yaratıcılık, hayal kurma, akıl, problemleri çözmek gibi olumlu özellikler üzerinde de durduğunu görüyoruz.

İnsan üzerinde, kişiliği üzerinde geçmişin bir etkisi var ama insan kişiliğinin mevcut olaylar ve geleceğe dair yapılan planlar tarafından da belirlendiğini bize söylüyor.

Sonuç olarak Murray insanın büyüme ve gelişme yeteneğine sahip olduğunu büyümenin insan olmanın doğal bir parçası olduğunu söylüyor. Biz kendimizi rasyonel ve yaratıcı yeteneklerimizle değiştirdikçe toplumu da yaratıcı ve rasyonel şekilde değiştirmenin mümkün olduğu mesajını Murray vermektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir