39 Yıldır Aşılanmıyoruz!

Dünya Sağlık Örgütü bundan tam 39 yıl önce bugün çiçek hastalığının tüm dünyada eradike edildiğini açıkladı. Böylece Çiçek Aşısı 1980 yılında ülkemiz de dahil olmak üzere birçok ülkenin rutin aşı takviminden çıkarıldı1.

Enfeksiyon hastalıkları tarihinde 3000 yıldır bilinen en ölümcül hastalıklardan biri olan Çiçek Hastalığının etkeni Variola Virus‘tur. Variola major ve Variola minor olan iki varyeteye sahiptir. Variola minor, hastalığın daha hafif seyreden formudur. Variola major ise, yaygın döküntüler ve yüksek ateşle ortaya çıkan daha ağır formdur.

Hastalık sadece insanlarda görülmekle birlikte küçük çocuklar, yaşlılar, bağışıklığı baskılanmış kişiler ve hamilelerde daha ağır seyretmektedir2.

Hastalık yakın temasla ve damlacık yoluyla bulaşır. Döküntü başladıktan sonraki ilk hafta içinde daha fazla bulaştırıcıdır. Hasta lezyonları tümüyle kabuk ayrılıncaya dek bulaşıcı olabilir. Nadiren giysiler, ortak kullanılan eşyalar ve nevresimlerle de bulaşabilir.

Bir hasta çevresindeki ortalama 10 kişiye hastalığı bulaştırabilir. Kızamık ve suçiçeği, çiçekten daha bulaşıcıdır. Çünkü kuluçka döneminde değil, döküntü döneminde bulaşıcı olması ve bu devrede hastaların yatakta kalarak bir açıdan izole olmaları yakın temaslılar dışında bulaşma riskini azaltır3.

Çiçek Hastalığı 20. yüzyılda 500 milyon üstünde insan ölümüne yol açmıştır. Savaşlar, İspanyol Gribi ve AIDS’in toplamda 320 milyon ölümden sorumlu tutulması Çiçek Hastalığının bıraktığı hasarın boyutunu gözler önüne seriyor.

İlk çiçek aşısı 1796‘da Edward Jenner tarafından geliştirilmiş ve bu başarı onu bilim dünyasında “İmmünolojinin Babası” olarak tanınmasını sağlamıştır. Ancak hastalığın yok edilmesi 200 yıldan uzun sürmüştür4.

1967 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından eradikasyon programı başlatıldı. Bu program kapsamında:

•  Olguların hızla tanımı ve raporlanması,

•  Temaslı olguların hemen aşılanması,

• Çok olgu bulunan bölgelerde tarama programları,

• Olgu bildirimlerine ödül verilmesi kararlaştırıldı.

Sonuç olarak doğal yoldan kazanılan son olgu 1977 yılında tanımlandı ve 1980 yılında eradikasyonun tamamlandığı ilan edildi2.

Kapsamlı ve sürekliliği olan aşılama programları ile aşısı olan hastalıkları tamamen yok etmenin mümkün olduğu kanıtlanmıştır.

Referanslar

  1. https://www.tmc-online.org/
  2. Aygün G. Poxviruslar: https://slideplayer.biz.tr/slide/3196898/
  3. Klinik Mikrobiyoloji Ve İnfeksiyon Hastalıkları (KLİMİK) Derneği’nin Çiçek Ve Çiçek Aşısı Konusundaki Görüşleri: https://www.klimik.org.tr
  4. Smallpox: The World’s First Eradicated Disease. By Alina Bradford, Live Science Contributor: https://www.livescience.com

 

İçerik: Mikrobilim 

Mikrobiyoloji alanında olan yeniliklere ve gelişmelere mikropların dünyasından bakmaya ne dersiniz? Mikrobilim.com‘u ziyaret etmenizi öneririz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir