Bir Satranç Dahisi “Bobby Fischer”

YAPMAK İSTEDİĞİM TEK ŞEY SATRANÇ OYNAMAKTIR” Robert James (Bobby) Fischer

Soğuk savaş döneminde iki ülkede (Amerika ve Rusya) uzaya çıkıp dünya kamuoyunda yer edinen ilk ülke olmak istiyordu. Ayrıca kendi ideolojik görüşlerinin dünyada hakim görüş olması için kıyasıya bir rekabet içine girmişlerdi.

Silahlanma, ülkeleri kendilerine entegre edebilme ve teknoloji rekabeti dışında bu rekabeti farklı bir alana; satranca taşımışlardı.

Bu oyunun satranç olması o dönem satrancının, diğer sporlar kadar neden ciddiye alınması gerektiğinin somut bir örneğini teşkil etmiştir. Ardından o dönem futbol kadar rağbet gören bir oyun olmuştur.

Tarih 9 Mart 1943’ü gösterdiğinde, Bobby Fischer dünyaya gözlerini Chicago’da açıyor. Ancak birkaç sene sonra ailevi durumlar yüzünden annesi ile Brooklyn’e tanışıyorlar.

Satranç ile ilk tanışması ise 6 yaşında bu şehirde oluyor. Küçük yaşlarında zamanını satranç kulüplerinde geçirmeye başlıyor. Oynadığı oyunları çok ciddiye alıyor, kaybetmeyi asla kabul edemiyor ve kazanamadığı oyunlar uykusunu kaçıyordu.

Her müsabakayı kazanmak için büyük bir hırsla oyununu oynuyordu. Satranç bilgisini geliştirmek için sürekli satranç kitapları ile vakit geçiren bir kişiliğe sahipti. O zamanın İngilizce yazılan kaynaklarını yeterli görmeyip, Rusça yazılan kaynaklara da yöneldi. Ve bu durum yüzünden Rusça öğrenmiş olması onun satranç aşkını açıklamaya yetiyor.

13 yaşında iken ABD gençler turnuvasını kazanıyor. Üstünden sadece bir sene geçtikten sonra ABD şampiyonu daha sonrasında büyük usta ilan edilir. Dünya Satranç Federasyonu’nun bu unvanı verdiği en genç isim olur.
20 yaşına geldiğinde ise Amerika şampiyonasını en yüksek puan ile kapatmış olup ardından genç yaşlarında kitaplarını yayınlamıştır.

Soğuk savaş dönemlerinde; Rusların satrançta ezici bir üstünlüğü vardı. Sovyetler Birliği satrancı, ABD ’ye karşı bir silah gibi görmekte ayrıca satranca devlet teşvikleri bulunmaktaydı. Sovyetler Birliğinde satranç sporcuları önemli ve saygın kişilerdi fakat ABD’de tam tersi durum hakimdi. Bu durumu 1972 yılında, Brooklyn’in arka sokaklarından çıkan Bobby Fischer ABD lehine çevirecekti. İzlanda’da yapılan bu maçta Fischer’ın Boris Spassky’i yenmesi, ABD’nin bu alanda Sovyetler Birliğine karşı ilk başarısı olmuştu.Günümüzde; Fischer’ın dünya şampiyonu olması, ABD’nin çıkarabildiği tek dünya şampiyonluğudur.

Satranç adına büyük katkılar yapan, katkı yaptığı kadar garip bir insan olan Robert James (Bobby) Fischer’ın hayat kesitlerine bir bakış atmak ister miydiniz?

1. Fisher’in başarısı katlanarak arttığı sıralarda, rakiplerinin birden bire hastalığa yakalanmasının yarattığı soru işareti…

2. Annesi yahudi olduğu halde onun Yahudi karşıtı söylemleri.

3. 1975 yılında FIDE (Dünya Satranç Federasyonu) ile yaşadığı anlaşmazlıklar yüzünden maça çıkmayıp Karpov’a karşı hükmen yenik sayılması: Dünya şampiyonluğu ünvanını bu nedenle kaybetmiştir.

4. Ortadan kaybolup tekrar ortaya çıkması; 1975 yılında çıkmadığı maçtan itibaren 1992 yılına kadar hiçbir yerde görülmedi.

5. BM’nin ambargo uyguladığı bir ülke olan Yugoslavya’da, Boris Spassky ile rövanş maçı yapması: Bu olay nedeniyle o zamanın ABD hükümeti, Fischer’ın gelir vergisinde usulsüzlük yaptığı gerekçesi ile yakalama kararı çıkarttı.

6. 12 yıl kaçak olarak birçok ülkeye yolculuk yapmış, bu serüveni ABD’nin iptal etmiş olduğu pasaportu yüzünden Tokyo’da sona ermiş oldu.

9 ay boyunca gözaltında tutulmuş, 2005’de İzlanda, onu vatandaşı olarak kabul etmiştir ve Fischer kalan hayatını bu ülkede geçirmiştir.

7. Normal satranç düzeninin oyuncunun satranca olan yeteneğini göstermediğini iddaa edip; kendi adını taşıyan, “Fischer Satrancı” satranç oyun türünün yaratıcısı olmuştur.

Fischer satrancı: Normal satranç kuralları ile oynanan fakat piyonlar dışında, taşların farkı dizilmesiyle oluşan bir satranç türüdür.

8. Amerika karşıtı söylemleri: 11 Eylül 2001 günü Filipinler’de yayın yapan bir radyoya saldırıları yorumlarken şöyle dedi:

“Ne kadar güzel haber bu. Ben bu saldırıyı alkışlıyorum. Amerika ve İsrail yıllardır Filistinlileri öldürüyorlar, soyuyorlar; ama bunlar kimsenin umurunda değil. Şimdi iş tersine tepiyor… Amerika yeryüzünden silinmeli.”

Milliyet Gazetesi

9. Soğuk savaş dönemi yaptığı maçlar sırasında, kendisinin takip edildiğini ve Ruslar tarafından öldürüleceğine inanıyordu: Gittiği her yerde Ruslar onunla birlikte geldiğini ve telefonları sürekli dinlendiğini düşünmekteydi.

10. Listeler boyu uzanan şartlarının kabul edilmediği gerekçesiyle, birçok turnuvaya çıkmayı reddetmiş olması.

11. Fischer “Dünyanın en iyi kadın satranç oyuncusunu getirin bir at eksik oynarım” tepki çekebilecek bir açıklama yapması.

Ayrıca Fischer’ ın hayatını ve o dönemi anlatan Şah Mat (Pawn Sacrifice) filmine ve Bobby Fischer Satranç Öğretiyor kitabına bir göz atabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir